Müfide İlhan belediye başkanlık koltuğundan nasıl indirildi?


Abdullah Ayan

Abdullah Ayan

23 Ekim 2017, 09:30

Önce Türkiye' nin en büyük ili ve 16 bakanlıktan daha büyük bütçesine sahip  İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş tereyağından kıl çeker gibi istifa ettirilip indirildi koltuktan.

Belki siz bu satırları okurken 23 yıldır Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı makamını kimselere yâr etmeyen, kendi planı yürüseydi 2019 yerel seçimlerinde de AK Parti adaylığını isteyen, büyük olasılıkla 2024 seçimlerine oğlunu veliaht olarak hazırlayan değişmez, değiştirilmesi teklif edilemez Melih Gökçek bile tası tarağı toplayıp gitmiş olacak.
Biri resmi, diğeri ekonominin başkenti olan ülkenin en önemli iki metropolünde başkanlara yönelik yaşananlar Cumhuriyet tarihi boyunca eşine pek rastlanan gelişmeler değil.

Etik olarak ve her fırsatta milli iradeyi dilinden düşürmeyen "seçimle gelmiş olanın seçimle gitmesi gerektiği" ilkesini hatırlatan AK Parti' nin (daha doğru ifadeyle tek karar verici Erdoğan olduğuna göre bu alandaki iradenin de nereden kaynaklandığını tahmin etmek zor değil) bu tür zorlama yöntemlerle Belediye Başkanlarını görevlerinden uzaklaştırması elbette tartışılmalıdır.

Tartışılıyor da...

O nedenle yeterince kalem oynatılan, görüş serdedilen konuyu başkalarına bırakıp ben Cumhuriyet tarihinde bildiğim kadarıyla bir ilkin yaşandığı vakayı, 1950 seçimlerinde Belediye Meclisince Mersin Belediye Başkanı seçilen Müfide İlhan' ın görevden alınma hikayesini anlatmak istiyorum.

Müfide İlhan Demokrat Partinin kurulduğu günden itibaren Mersin' deki en aktif çalışmayı sergileyen isim.
Aktif sözcüğünü öyle masa başı siyaset yapma anlamında kullanmıyorum. Ayağında çizme, elinde kırbaç at sırtında, Gözne' den Fındıkpınarı' na İçel' i karış karış harmanlayan, kürsüye çıktığı vakit hitabetiyle dinleyenleri coşturan bir siyasetçiden söz ediyorum. Fevzi Çakmak gibi bir efsane ismin yeğeni olması da cabası.
1946' da D.P Türkiye' de en yüksek oyu ve en fazla Milletvekilini çıkarması da tesadüf değil. İlhan başta olmak üzere D.P.' ye gönül vermiş, halkla iç içe çalışan bir siyasi kadronun eseri.

O çalışma öncelikle 1950 genel seçimlerinde semeresini gösterir ve CHP' nin %37 (43.814) oyuna karşı % 62 oranında (73.269) oyla 7 milletvekilliğinin tamamını DP' nin kazanması sağlanır.

Ünlü 14 Mayıs seçimlerinin hemen ardından 3 Eylül 1950 günü yapılan yerel seçimlerde de benzer tablo çıkar ortaya. O günlerdeki sistem gereği halk Belediye Meclis üyelerini belirlemektedir ve Meclis Belediye başkanını kendi içinden seçer.
D.P. Meclis üyeleri aday listesinin birinci sırasında Müfide İlhan yer alır. Sandıklar açıldığında DP, CHP arasındaki yarışı açık ara D.P. 'nin kazandığı görülür. Doğal olarak ta Mersin Belediye Meclisinin çoğunluğu D.P. de dir...
8 Eylül 1950 Cuma günü yeni üyeleriyle ilk kez toplanan Mersin Şehir Meclisi (Belediye Meclisi o yıllarda şehir meclisi olarak adlandırılmaktadır) zaten seçilen 27 üye arasında en yüksek oyu almış olan Müfide' yi Belediye Başkanı olarak seçer.

Müfide İlhan çok partili hayatın yapılan bu ilk yerel seçiminde Türkiye genelinde seçilen ilk kadın Belediye Başkanı sıfatıyla da tarihe geçer. 
Geçer geçmesine de, özellikle Demokrat Parti Meclis üyeleri  arasında Fahri Merzeci' nin başını çektiği bir muhalif grup ilk fırsatta kendisini devirmek üzere kulislere başlar.
Nasıl devrildiğine gelince...
İktidar partisine mensup olmasına rağmen parasızlık içinde kıvranan Belediyenin yıllık faaliyet raporu görüşmeleri sırasında tümü de D.P. 'den seçilmiş olan Fahri Merzeci, Raci Arman, Tahir Menemenci, Nazif Arısoy, Derviş Taver, Emin Taylan, Münir Serin Müfide İlhan' ı yerden yere vurur.
27 Şehir Meclisi üyesinden 25' nin katıldığı oylamada yıllık rapor "ademi kifayet" (günümüz Türkçesiyle 'yetersiz') katılanların ekseriyet oyuyla ret edilmiş sayılır.

Müfide İlhan her ne kadar oylama sonucunu "Meclisiniz beni bu göreve getirdi, sonucu Cumhurbaşkanı tasdik etti. Ademi kifayet kararı İç İşleri Bakanlığınca değerlendirileceği güne kadar, aynı şevk ve vazife borcuyla çalışmalarıma devam edeceğim" dese de, Belediye Meclisindeki kulis Ankara' ya taşınır.
Müfide muhalifleri dönemin D.P. cephesindeki en güçlü üç isimden biri olan İçel Milletvekilliği yanında T.B.M.M. başkanlık koltuğunda oturan Refik Koraltan' ı da ikna etmiş olmalı ki, Aralık 1951' de İç İşleri Bakanlığı İçel Valiliğine bir yazı göndererek "Mersin Belediye Meclisinin Başkan Müfide İlhan hakkında vermiş olduğu 'Ademi Kifâye' kararının tasdik edildiğini" bildirir.

Bakanlık kararını alan Valilik karar metnini Belediye Başkanlığına tebliğ eder. Başkanlık bunun üzerine yeni başkanın seçilmesi amacıyla Meclisi 17 Aralık 1951 günü toplantıya çağırır. Meclis söz konusu tarihte toplanır ve Başkanlığa Müfide' ye muhalefetin başını çeken Fahri Merzeci' yi getirir.
Böylece Müfide İlhan' ın seçilmesiyle bir kadının ilk kez Belediye Başkanı olduğu Mersin, bir yıl sonunda aynı başkanı seçen Meclisin ıskat etmesiyle, demokrasi tarihine bir başka ilkle tarihe! geçer. 
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.