İstanbul’da 10 işçinin öldüğü asansör kazasının ardından; Makina Mühendisleri Odası Diyarbakır Şubesi (DMMO) de Güneydoğu bölgesinde kullanılan asansörlerdeki riske dikkat çekmek amacıyla bir rapor yayınladı. İlk kontrollerde kamu binalarında kullanılan asansörlerin tamamına yakını standartdışı çıktı.Bölgedeki beş ilde kullanılan asansörleri denetleyen şube uzmanları, kullanılan asansörleri frensiz arabaya benzetiyor. 

DMMO Şube yönetimi bölgedeki 5 ilde 2012 ve 2014 yılları arasında kontrollerde bulundu ve sonuçlarını bir raporda topladı. Diyarbakır, Şanlıurfa, Batman, Siirt ve Muş’ta belediyelerle yapılan protokoller uyarınca, 2 bin708 asansör kontrol edildi. Kontrollerin sonucunda bin 950 asansöre kırmızı etiket yapıştırıldı. Yani, bu asansörlerin kullanımı can ve mal güvenliği açısından tehlike arz ediyor ve revizyon yapılmadan kullanılmaması gerekiyor. 

DMMO’nun raporuna göre asansör riskinin en yüksek olduğu il Muş. Kontrol edilen 38 asansörden hiçbiri standartlara uygun çıkmadı. Riskli asansör oranı Batman’da yüzde 97, Siirt’te yüzde 87, Şanlıurfa’da ise yüzde 85.

Diyarbakır’ın merkezinde ise 2 bin 25 asansör kontrol edildi. Makina mühendisleri, bin 330’nun yani yüzde 65’nin kullanılmaması gerektiğine karar verdi. Diyarbakır’daki ilk kontrollerde kırmızı etiket oranının yüzde 90’larda olduğuna dikkat çeken DMMO, sürekli yapılan kontrollerle etiket oranının düştüğünü belirtti.

'Tehlike büyük'
MMO Diyarbakır Şube Başkanı Gurbet Örçen’e göre tehlikenin boyutları büyük. Standart dışı asansörleri frensiz arabaya benzeten Örçen, şöyle diyor:

“Her an, herhangi bir yerde, ölümcül bir kazaya yolaçabilecek bir tablodur. Bu ciddi bir sıkıntı aslında. Biz hergün bindiğimiz asansörlerde oluşabilecek bir kazaya davetiye çıkarıyoruz. Bu, frensiz bir arabaya binmek gibi birşey. Nasıl frensiz bir arabaya bindiğinizde tehlike arzediyorsa, asansörler için de tabir budur.”

Kırmızı etikete rağmen asansörlerin kullanılmaya devam edildiğine dikkat çeken Örçen, belediye ve bina yöneticilerinin asansörlerden sorumlu olduğunu söyledi. Yılda bir kez asansör kontrollerinin yapılmasının yasal zorunluluk olduğuna dikkat çeken Örçen, şöyle devam ediyor:

“Bina yöneticileri asansörlerin kontrollerini yapmakla yükümlüdürler. Ordaki sorumlu kişi oldukları için cezai yaptırımları var. Bina yöneticilerini ve belediyeleri uyarmak gerekiyor. Belediyeler mühürlemekle yükümlüdürler. Siirt ve Batman’da mühürleme başladı. Diyarbakır Kayapınar’da daha önce gerçekleşti. Şimdi onlara rapor gönderiyoruz tekrar yapacaklarını söylediler. Diyarbakır’da son iki yılda 50 asansör mühürlendi."

Kamu binaları da dikkat etmiyor

DMMO’nun kontrol ettiği yapılar arasında kamu binaları da bulunuyor.

İlk kontrollerde 5 ildeki 83 kamu binasındaki asansörlerin tamamına yakını standartdışı çıktı. Uyarılan ardından yapılan onarımlarla, oran yüzde 40’a kadar düştü. Asansörleri kullanılmayacak durumda olan kamu binaları arasında hastaneler, askeri birlik ve lojmanları, defterdarlık binaları bulunuyor. Diyarbakır Eğitim Araştırma Hastanesi de bunlardan biri. Hastanede daha önce iki kez asansör kazası meydana geldi. Yaralananların olduğu kazaların ardından asansörler mühürlendi. Hastane yönetimi asansörleri onardıktan sonra yeniden kullanıma açtı.

DMMO mühendislerinin denetimler sırasında karşılaştıkları manzaralar da şaşırtıcı. Örneğin özel bir hastanenin asansörlerini denetleyen mühedisler, fren sisteminin tam olarak monte edilmediğini farketti. Yapılan araştırmada asansörün 6 yıldan beri eksik fren sistemiyle çalıştığı belirlendi. Asansöre kırmızı etiket yapıştırıldı.  

DMMO Şube Başkanı Örçen’e göre, daha kontrol edilmeyen binlerce asansör olduğundan, risk çok büyük. 
Kaynak:Al Jazeera
Editör: Barış Köksal