banner154

Matematik

İnsanlık tarihinin en eski bilimlerinden biridir Matematik. Geçmişten bugüne değin sayıların ve şekillerin etkileşimi ile
ortaya çıkmış bir bilim dalı olarak da tanımlayabiliriz matematiği. Ticaretin başlamasıyla gelişimi de artmış ve ihtiyaçlar
doğrultusunda, borç alacak ilişkisinden çıkarak ilerlemiş, özellikle diğer medeniyetlerle etkileşerek modern matematiğe
hızlıca evirilmiştir. Matematiğin ilk kullanımı ile ilgili yapılan araştırmalar; Mayalar, Hintliler, Yunanlılar, İslam
Medeniyetleri ve Çinlileri işaret etmektedir.


Pisagor tarafından ispatlandığı bilinen ve muhtemelen Babiller tarafından bulunmuş olan “Pisagor denklemi”, geometrinin
temelinde bulunmakla beraber, geometri ile cebir bağlantısını kurmakla kalmaz, trigonometrinin de temelini oluşturur. Bu
denklem olmasa isabetli bir haritacılık ve navigasyon da olamazdı. Yine aynı şekilde kalkülüsün alanları ölçmekteki katkısı
haritacılıkta olmazsa olmazdır. Haritacılık gerek Pisagor gerekse kalkülüs sayesinde bu günkü düzeyindedir.
William Hamilton “Karmaşık Sayılar’ın” “karmaşasını” çözmese ne elektromanyetik kuram olurdu ne de Elektrik
Mühendisliği’nin hayata kattığı binlerce değer.


Leonhard Euler tarafından ispat edilen “çok yüzlü” formülü yüzey biliminin temelini oluşturur. Mühendisleri ve biyologlara
temel olup DNA davranışı ve fonksiyonlarını anlamakta kullanılmaktadır.


Matematikçi Danielle Bernouilli ve Jean D'Alambert zamanlarını dalga geçerek değil de “Dalga Denklemi” üzerinde
çalışarak geçirmemiş olsalar ne mikrodalga fırın olurdu ne de depremlere karşı bu kadar yol alabilirdik. Yemeği ısıtmak için
kullandığımız mikrodalga fırında bile matematik bulunmaktadır. Balıkçıların sonar aleti matematiğin ürettiği “Dalga
Denklemi” sayesinde var. Radyolar ve televizyonlar bu günlerini matematiğe borçlular.


Logaritmanın keşfi sayesinde mühendisler ve astronomlar hesaplamaları çok daha hızlı yapabiliyorlar. Günümüzde
bilgisayarların keşfiyle önemi yitirilmiş gibi görünse de logaritma biyolojide, fizikte ve bankaların kredi hesaplamalarında
hala kullanılmaktadır.


Matematiğin gelişim gösterip hızla ilerlemesinin en temel sebebi “hayatın her alanında kullanılıyor” olmasıdır. Müziğin
temelidir matematik. Matematik olmasa ne Mozart, Beethoven, Bach ne de Schubert olurdu. Mona Lisa matematikle vardır,
Vitruvius Adamı’nın göbeğindedir matematik. “Ta aaa” şu dağların ardı diyerek çizilmez resim, “ta aaa”nın adıdır anlamıdır
matematik. Resim matematiksiz olmaz, matematiksiz resim çizemez. Matematik bilmeyen heykeltıraş düşünebilir misiniz?
Newton’un başına düşen elma, içindeki “elma kurdu”nun “serbest düşüş” fantezisi olarak kalırdı matematik olmasa. Edebiyat
matematiktir, şiir, hikâye, roman matematik. Matematik bilmese bu denli güzel anlatabilir miydi Yaşar Kemal İnce Memedin
diliyle Çukurova’yı? Türk ve Dünya tarihinin büyük edebiyatçı ve filozoflarının aynı zamanda çok iyi matematikçi olmaları
tesadüf mü yoksa?


Ömer Hayyam’dan, Ali Kuşçu’dan bu yana hatırı sayılır düzeyde matematikçi yetişmeyen yurdum insanının şu ara
matematikle arası nasıl diye sormadan edemiyor insan. Matematiği son yıllarda bilimsel olmasa da en iyi kullananlar ne
yazık ki sadece “siyasetçiler” olmuştur. Dün yapılan açıklamada kreşlerin açılacağı ancak 18 yaş altına sokağa çıkma
yasağının devam edecek olması matematiğimizin mizahi fotoğrafıdır. Çiftlikbank dolandırıcılığının temelinde bile matematik
var; kısmen de olsa matematik bilen hiç kimse bir koyup on bin kazanılamayacağını bilir. Doğaldır ki matematiksel zekâ
yoksa neden sonuç ilişkisini kuramaz insan. Akıl yürütme, problem çözme yetisini geliştirir matematik. Üretmeyen ve sadece
ithal edip tüketen bir ekonomik yapıya bürünmemizin sonucu olarak “değer kaybeden” paramız için siyasetçilerin diğer para
birimlerini ifade ederken “dövizdeki yükseliş” tabirini kullanmaları matematik cahili oluşumuzdandır. Döviz ve altın alım
satımında ödediğimiz verginin beş katı artırılıp %02 (binde iki) den oranın %1 (yüzde bir) e çıkartılmış olmasına dahi yorum
getiremiyoruz. Oysaki biraz matematik bilen herkes önceden bin dolar alırken ödediği iki doların bu vergi artışından sonra on
dolara çıktığını rahatlıkla anlayabilir ve düzgün gittiği söylenen ekonomide bu artışın sebebini sorgulayabilirdi. Matematiğe
bilime fene yeterince önem verilmediği için yıllarca baş tacı edilen Fethullah Gülen ve orkestrası devletin tüm kurumlarına
sızmış ve faili meçhul birçok cinayete de imza atmışlardır. Matematik ve dolayısıyla matematiksel zekâ olmadığı için
“Adnan hoca” ve kedicikleri tv lerde boy göstermiş ve algıları kapalı kitlece “alnı secdeye değiyor” diye rağbet görmüşlerdir.
Bilim zordur, emek ister, yılmadan ve bitip tükenmeyen bir enerji ile çalışmak ister. Tembelliği içine sindirebilenlere göre
değil. Biyolojik yaşamın kaynağı olan azot gibi bilimsel yaşamın da kaynağı da matematiktir. Fiziğin, kimyanın, biyolojinin
ve bilimum mühendisliğin temelinde olan matematiği bilmeyen toplumlar yerinde saymakla kalmaz, matematiği keşfedip
keşfettikçe ilerleyen toplumlarla yarışamaz; sosyal, kültürel, ekonomik her konuda geri kalırlar. hidirdastan@mynet.com
28.05.2020

YORUM EKLE
YORUMLAR
Hasret çapacıoglu
Hasret çapacıoglu - 4 ay Önce

Harikasınız ve yine harikalar ortaya çıkarmışsın. Zevkle okudum teşekkür ederim emeginize saglık başarılarınızın devamını dilerim

BİROL HALÇİN
BİROL HALÇİN - 4 ay Önce

Değerli meslektaşım Hıdır Daşsan yine mükemmel bir matematik yorumu yapmış.
Bana Nobel ödüllü matematikçi John Nash'i hatırlattı. John Nash yem yiyen güvercinlerin hareket ve seriliklerinden işgücünü maksimuma çıkarmaya yarayan ünlü formülünü yaratmıştı.
Hayatta herşey matematik kurgudur gerçekten. Akla gelebilecek herşey matematiktir.
Bu makalede son derece spesifik olarak anlatılmış.
Teşekkürler Hıdır Daştan.
Herkese sağlıklı, mutlu ve umutlu günler dilerim.

Selma
Selma - 4 ay Önce

""Matematikle ifade edebiliyorsanız, bilginiz doyurucudur.”denilirdi! Peki ya şimdi? Paylasilan her açıklama şüphesiz ki açlığın bilgisizligin yadsınamaz bir gerçeği.sizinde dediğiniz gibi bilim zordur her şeyden önemlisi düşünmek zordur öyle kolay değil...siz yazmaya devam edin biz okumaya devam edelim.emeginize sağlık...

Canip ASLAN.
Canip ASLAN. - 4 ay Önce

Matematik tarihsel akışından günümüze ancak bu kadar olaylarla ilişkilendirilerek getirilebilirdi. Imam hatıplerin.katkilarini da ihmal etmeseydin.....

Celal Özgüroğlu
Celal Özgüroğlu - 4 ay Önce

Matematik üzerine biraz ironi çokça bilimsel bir yazı. Hıdır Daştan emeğine kalemine sağlık.

banner357

banner232